Stany nagłe w pozapiramidowych zaburzeniach ruchowych - diagnostyka i postępowanie

Wystąpienie w sposób ostry objawów pozapiramidowych lub gwałtowne nasilenie występujących wcześniej objawów ruchowych może stworzyć zagrożenie dla życia pacjenta - wymaga szybkiego postawienia rozpoznania i właściwego leczenia. Złośliwy zespół neuroleptyczny, obserwowany w przebiegu leczenia neuroleptykami manifestuje się wybitną sztywnością i hipertermią, zaburzeniami świadomości i nasilonymi objawami autonomicznymi. Podobny obraz ma zespół parkinsonizm - hipertermia, który może się rozwinąć u pacjenta z chorobą Parkinsona, któremu nagle odstawiono leki dopaminergiczne lub zmniejszono ich dawkę. Stan dystoniczny to ostre nasilenie objawów dystonii. Wszystkie te zespoły stanowią zagrożenie dla życia pacjenta i wymagają leczenia w warunkach oddziału intensywnej terapii. Jednym z możliwych powikłań jest mioglobinuria i niewydolność nerek. Hemibalizm rozwija się w przebiegu udarów mózgu, hiperosmolarnej, nieketotycznej hiperglikemii oraz AIDS. Ruchy hemibaliczne mogą być bardzo gwałtowne i powodować uszkodzenia kończyn, jednak dość dobrze poddają się leczeniu i ustępują stosunkowo szybko. Ostre zespoły parkinsonowskie najczęściej mają podłoże toksyczne (w tym jatrogenne) lub rozwijają się w przebiegu neuroinfekcji. Opisano kilka zespołów - związanych z infekcjami paciorkowcowymi - występujących w sposób ostry, objawiających się zaburzeniami psychicznymi i ruchami mimowolnymi.

Słowa kluczowe: złośliwy zespół neuroleptyczny, parkinsonizm-hipertermia w chorobie Parkinsona, hemibalizm, stan dystoniczny, ostry parkinsonizm