Neurologia ogólna

Jest wiele różnic między bólem ostrym, trwającym krótko, a przewlekłym, który może trwać od 3 miesięcy do wielu lat. Ból przewlekły różni się od bólu ostrego także patofizjologią i cechami klinicznymi, co powoduje, że może być uważany za samodzielną chorobę, której wyleczenie polega na usunięciu bólu. Ból powoduje zmiany w zachowaniu się chorego, upośledza jakość jego życia, funkcje poznawcze oraz ubytek neuronów w mózgu i zmniejszenie przepływu mózgowego.

Neurologiczne zespoły paranowotworowe definiuje się jako zaburzenia układu nerwowego niespowodowane przerzutami lub miejscowym bezpośrednim działaniem guza, pojawiające się u chorych na nowotwór. Do klasycznych objawów neurologicznych zespołów paranowotworowych zalicza się: zapalenie układu limbicznego, podostre zwyrodnienie móżdżku, opsoklonie/mioklonie, podostrą neuropatię czuciową, zespół miasteniczny Lamberta-Eatona oraz zapalenie skórno-mięśniowe.

Strategie lecznicze oparte na wykorzystaniu komórek macierzystych stwarzają nadzieję na opracowanie efektywnych metod terapeutycznych dla wielu, do tej pory nieuleczalnych, schorzeń. Nowoczesna dziedzina nauk medycznych, jaką jest medycyna regeneracyjna, rozwija się w kierunku wykorzystywania komórek macierzystych w leczeniu między innymi udaru niedokrwiennego mózgu, uszkodzeń rdzenia kręgowego czy chorób neurodegeneracyjnych. Duże nadzieje wiąże się z wykorzystaniem komórek pochodzących z tkanek dorosłych osobników.

Objawy uszkodzenia układu autonomicznego, czyli dysautonomia, często występują w chorobach układu nerwowego. Ich zdefiniowanie i leczenie jest istotne z klinicznego punktu widzenia, ponieważ pojawienie się objawów dysautonomii może się wiązać z bezpośrednim zagrożeniem życia chorego (nagłe zgony). Kliniczna ocena dysautonomii nie jest łatwa - często objawy uszkodzenia autonomicznego układu nerwowego (AUN) są niespecyficzne i trudne do obiektywizacji. Dlatego też podkreśla się konieczność kompleksowej, kliniczno elektrofizjologicznej oceny układu autonomicznego u chorego z podejrzeniem patologii AUN. W poniższym artykule omówiono podstawowe metody oceny układu autonomicznego oraz ich zastosowanie kliniczne.

Autonomiczny układ nerwowy, charakteryzujący się skomplikowaną budową oraz pełniący złożone funkcje kontrolujące pracę narządów wewnętrznych, wymaga wielokierunkowej oceny klinicznej. Konieczne jest uwzględnienie danych z wywiadu, dokładne badanie przedmiotowe oraz wykonanie przynajmniej kilku testów (klinicznych, elektrofizjologicznych, farmakologicznych), opartych na różnych łukach odruchowych.

Zawroty głowy należą do dolegliwości powodujących dyskomfort pacjenta. Ze względu na to, że zwykle towarzyszą im wymioty, zaburzenia równowagi i słuchu, w znaczny sposób utrudniają funkcjonowanie chorego. Diagnostyka i leczenie zawrotów głowy zwykle jest domeną neurologów lub laryngologów, jednak ich możliwa etiologia obejmuje większość specjalności lekarskich, dlatego wymagają uważnej diagnostyki wielospecjalistycznej.

Retinopatie paranowotworowe to schorzenia neurodegeneracyjne siatkówki, niebędące efektem przerzutów lub nacieków nowotworowych ani procesu zapalnego. Często stanowią przyczynę niewyjaśnionej, postępującej utraty widzenia. Najczęstszymi okulistycznymi zespołami paranowotworowymi są retinopatia powiązana z chorobami nowotworowymi, przede wszystkim rakiem drobnokomórkowym płuc, jajnika, przewodu pokarmowego i prostaty, czyli retinopatia współistniejąca z rakiem (CAR, cancer associated retinopathy) oraz retinopatia współistniejąca z czerniakiem (MAR, melanoma associated retinopathy).

W pracy przedstawiono najważniejsze neurologiczne zespoły paranowotworowe, w których dochodzi do zaburzeń w obrębie układu obwodowego, a więc na poziomie komórek ruchowych rogów przednich rdzenia kręgowego, nerwów obwodowych, złącza nerwowo-mięśniowego lub włókien mięśniowych. Uwzględniono następujące zespoły: Lamberta-Eatona, różne rodzaje neuropatii - w tym zespół SLA-podobny, zapalenie skórno- i wielomięśniowe, neuromiotonię nabytą oraz zespół sztywności uogólnionej.

Autorzy, na podstawie bogatego piśmiennictwa oraz własnych obserwacji, przedstawili dane dotyczące czynności bioelektrycznej mózgu w neurologicznych zespołach paranowotworowych
(PNS, paraneoplastic neurological syndromes).

Dokonano przeglądu badań elektrofizjologicznych stosowanych we współczesnej diagnostyce neurologicznej. W pierwszej części artykułu omówiono podstawowe zagadnienia związane z elektroencefalografią, polisomnografią, wideometrią oraz potencjałami wywołanymi.