Stwardnienie rozsiane

W patogenezie stwardnienia rozsianego (SM, sclerosis multiplex) istotną rolę odgrywają zaburzenia odporności komórkowej. Aktywacja autoreaktywnych wobec antygenów mielinowych limfocytów T na obwodzie wymaga 2 sygnałów. Sygnał 1 jest swoisty i wobec braku antygenu mieliny może być realizowany w procesie molekularnej mimikry i/lub reakcji z superantygenem.

Przedstawiono przypadek 43-letniej chorej ze stwardnieniem rozsianym (SM, sclerosis multiplex), leczonej immunosupresyjnie mitoksantronem, u której wystąpił udar niedokrwienny w trakcie stosowania wyżej wspomnianego leczenia. Dwa miesiące po 5. podaniu wlewu dożylnego mitoksantronu (dawka skumulowana 44 mg/m2) u pacjentki wystąpił pierwszy w życiu napad drgawek uogólnionych z kilkugodzinnym stanem pomrocznym. W badaniu rezonansu magnetycznego uwidoczniono obszar odpowiadający zawałowi mózgu z niewielkim brzeżnym ukrwotocznieniem na pograniczu skroniowo-ciemieniowo-potylicznym prawej półkuli oraz niewielki linijny obszar rozmiękania w homotopowym obszarze lewej półkuli. W badaniach pomocniczych wykluczono główne przyczyny udaru niedokrwiennego.

Badanie rezonansu magnetycznego (MRI, magnetic resonance imaging) jest badaniem z wyboru w diagnostyce i ocenie skuteczności terapii chorych na stwardnienie rozsiane (SM, sclerosis multiplex). Na jego podstawie można ocenić zarówno zakres uszkodzenia mózgowia, jak i etapy ewolucji procesu demielinizacyjnego.

Mimo znacznej różnorodności objawów stwardnienia rozsianego (SM, sclerosis multiplex), większość przypadków przebiega dość typowo.

Chory na stwardnienie rozsiane wymaga opieki wieloosobowego zespołu specjalistów: neurologa, rehabilitanta, urologa, fizjoterapeuty, terapeuty zajęciowego, psychologa, pielęgniarki środowiskowej, opiekuna.

Każdy z członków tego zespołu dokonuje niezależnej oceny pacjenta, której celem jest konstrukcja programu poprawiającego jakość życia chorego. Kompleksowa rehabilitacja powinna obejmować problemy ruchowe, psychologiczne i społeczne, zgłaszane przez chorego.

W związku z domniemaną autoimmunologiczną patogenezą stwardnienia rozsianego (SM, sclerosis multiplex) leczenie przyczynowe tej choroby polega na stosowaniu leków immunomodulujących. W wieloośrodkowych, randomizowanych badaniach klinicznych klasy I udowodnono skuteczność intereferonu β 1A, interferonu β 1B oraz glatirameru w postaci remitującej SM (RR SM).

Nowe kryteria rozpoznawania stwardnienia rozsianego, opublikowane w 2001 roku, uwzględniają badanie płynu mózgowego. Dotychczasowe kryteria obejmują te zmiany, które są niezależne od aktywności procesu zapalnego.

Potencjały wywołane (EP, Evoked Potentials) dzieli się na wzrokowe potencjały wywołane (VEP, Visual Evoked Potentials), somatosensoryczne potencjały wywołane (SSEP, Somatosensory Evoked Potentials), słuchowe potencjały wywołane z pnia mózgu (BAEP, Brain Auditory Evoked Potentials) i ruchowe potencjały wywołane po stymulacji magnetycznej (MEP, Motor Evoked Potential).

Stwardnienie rozsiane (SM, sclerosis multiplex) jest najczęstszą choroba demielinizacyjną w patologii ludzkiej. Chorobę klinicznie definiuje się jako występowanie nawrotowych epizodów objawów neurologicznych, spowodowanych rozsianymi demielinizacyjnymi uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego, z czasem prowadzących do znacznych deficytów neurologicznych.